कांग्रेसको विवादले विभाजनको रूप लिन सक्छ : शशांक कोइराला

काठमाडौं । नेपाली कांग्रेसभित्र महाधिवेशनको प्रक्रिया र पार्टीको आधिकारिक नेतृत्वलाई लिएर देखिएको विवाद थप गहिरिँदै गएको छ। कांग्रेसका पूर्वमहामन्त्री तथा नेता डा. शशांक कोइरालाले विशेष महाधिवेशनबाट बनेको नेतृत्वले अघि बढाउने अधिवेशनले पार्टीभित्रको विभाजनलाई संस्थागत गर्ने जोखिम रहेको बताएका छन्।

कोइरालाले अहिले पार्टीभित्र देखिएको विवादलाई शक्ति संघर्षका रूपमा मात्र नहेरी संवाद र सहमतिबाट समाधान खोज्नुपर्नेमा जोड दिएका छन्। उनका अनुसार कांग्रेसलाई अलग–अलग धारमा अघि बढाउने प्रयासले पार्टीको संगठनात्मक एकता र आगामी राजनीतिक यात्रामा गम्भीर असर पार्न सक्छ।

विशेष महाधिवेशनको वैधानिकता र त्यसबाट बनेको नेतृत्वलाई लिएर कांग्रेसभित्र दुई धारबीच मतभेद छ। संस्थापन पक्षले विशेष महाधिवेशनबाट भएको निर्णयलाई स्वीकार नगर्ने धारणा राख्दै आएको छ भने अर्को पक्षले त्यसैलाई आधार बनाएर नयाँ नेतृत्व र अधिवेशन प्रक्रिया अघि बढाइरहेको छ। यही विवादका कारण पार्टीका विभिन्न तहमा अन्योल बढेको देखिन्छ।

कोइरालाले आफू विशेष महाधिवेशनमा सहभागी भएको भए पार्टी विभाजनको अवस्था आउन सक्ने अवस्था रहेको धारणा पनि सार्वजनिक गरेका छन्। उनले अहिलेको प्राथमिकता कुनै एउटा पक्षलाई बलियो बनाउनु नभई कांग्रेसलाई एकताबद्ध राख्नु भएको संकेत गरेका छन्।

उनले पार्टीभित्रको विवाद समाधानका लागि वार्ता नै मुख्य बाटो भएको बताउँदै दुवै पक्षले एकअर्काको धारणा सुन्नुपर्नेमा जोड दिएका छन्। कांग्रेसका विभिन्न नेताहरूबीच पछिल्लो समय संवादमार्फत सहमति खोज्ने प्रयास भइरहेको भए पनि महाधिवेशनको प्रक्रिया र नेतृत्वसम्बन्धी विवादका कारण त्यसले अपेक्षित गति लिन सकेको छैन।

विशेष महाधिवेशनबाट निर्वाचित नेतृत्वले सार्वजनिक गरेको कार्यतालिकाअनुसार अघि बढ्ने प्रक्रियामा संस्थापन इतर समूहले पनि असहमति जनाउँदै आएको छ। उक्त समूहले अर्को समयतालिका र प्रक्रियालाई आधार बनाएर पार्टीको नियमित महाधिवेशनतर्फ अघि बढ्नुपर्ने धारणा राखेको छ।

यसैबीच, कांग्रेसको आधिकारिकता, महाधिवेशनको वैधानिकता र नेतृत्वको अधिकारबारे विवादले कानुनी तथा राजनीतिक दुवै प्रश्न जन्माएको छ। पार्टीको एक पक्षले विशेष महाधिवेशनबाट भएका निर्णयलाई आधार मानेर संगठन अघि बढाउन खोजेको छ भने अर्को पक्षले त्यसलाई अस्वीकार गर्दै आफ्नै प्रक्रियाबाट महाधिवेशन गर्ने तयारी गरिरहेको छ।

कोइरालाको भनाइले कांग्रेसभित्र तत्काल सहमति कायम गर्नुपर्ने दबाबलाई थप स्पष्ट पारेको छ। पार्टी विभाजनलाई औपचारिक रूप लिन नदिन दुवै पक्षबीच समझदारी कायम गर्नु र साझा प्रक्रियाबाट महाधिवेशन सम्पन्न गर्नु नै अहिलेको मुख्य चुनौती बनेको छ।

अब कांग्रेसभित्रको विवाद संवादबाट समाधान हुन्छ वा दुई पक्ष आ–आफ्नै महाधिवेशन प्रक्रियामा अघि बढ्छन् भन्ने विषयले पार्टीको आगामी राजनीतिक दिशा निर्धारण गर्ने देखिएको छ। विशेष महाधिवेशनबाट बनेको नेतृत्व र संस्थापन पक्षबीच सहमति कायम हुन नसके पार्टीको संगठनात्मक विभाजन अझ गहिरिने सम्भावना नेताहरूले औंल्याइरहेका छन्।