ओली र पोखरेलसँग छुट्टाछुट्टै भेटेकी भण्डारीले दिइन् पार्टी पुनर्गठनको सन्देश

काठमाडौं । नेकपा एमालेभित्र पार्टीको आगामी दिशा, नेतृत्व र संगठनात्मक पुनर्गठनबारे बहस चलिरहेका बेला पूर्वराष्ट्रपति एवं एमालेकी पूर्वउपाध्यक्ष विद्यादेवी भण्डारीसँग अध्यक्ष केपी शर्मा ओली र महासचिव शंकर पोखरेलले छुट्टाछुट्टै भेटवार्ता गरेका छन्।

उपलब्ध विवरणअनुसार ओलीले केही दिनअघि भण्डारीसँग भेट गरी राजनीतिक रूपमा साथ दिन आग्रह गरेका थिए। त्यसपछि एमाले महासचिव पोखरेल पनि भण्डारीलाई भेट्न पुगेका थिए। यी भेटवार्तालाई एमालेभित्र पछिल्लो समय देखिएको नेतृत्व र संगठनसम्बन्धी बहससँग जोडेर हेरिएको छ।

ओलीसँगको भेटमा पार्टी सञ्चालनबारे प्रश्न

ओलीसँगको भेटमा भण्डारीले एमालेको वर्तमान अवस्था र पार्टी सञ्चालनको शैलीबारे आफ्नो धारणा स्पष्ट रूपमा राखेको स्रोतलाई उद्धृत गर्दै समाचारमा उल्लेख गरिएको छ।

भण्डारीले पार्टीलाई प्रभावकारी रूपमा सञ्चालन गर्न नसकेको र फरक मत राख्नेहरूलाई पार्टीभित्र टिक्न कठिन भएको विषय उठाएको बताइएको छ। उनले पार्टीलाई नयाँ ढंगले पुनर्गठन गर्नुपर्ने आवश्यकता रहेको धारणा राखेकी थिइन्।

यस क्रममा ओलीले भने तत्काल नेतृत्व हस्तान्तरण गर्न उपयुक्त अवस्था नरहेको र त्यसका लागि उपयुक्त पात्र पनि देखिन नसकेको धारणा राखेको बताइएको छ। त्यसको जवाफमा भण्डारीले व्यक्तिभन्दा पार्टीको विधि र संस्थागत प्रणाली महत्वपूर्ण हुने बताएकी थिइन्।

यसले एमालेभित्र व्यक्तिकेन्द्रित नेतृत्वभन्दा संस्थागत निर्णय प्रक्रिया, विधि र संगठनको भूमिकाबारे बहस फेरि सतहमा आएको देखिन्छ।

निर्वाचन परिणामको समीक्षा गर्न सुझाव

भण्डारीले एमाले कमजोर हुनुका कारणबारे गम्भीर समीक्षा आवश्यक रहेको बताउँदै अध्यक्ष ओलीलाई निर्वाचन परिणामको समेत समीक्षा गर्न सुझाव दिएको विवरणमा उल्लेख छ।

कुनै पनि राजनीतिक दलका लागि निर्वाचन परिणाम केवल जित वा हारको विषय मात्र नभई संगठन, नेतृत्व, जनसम्बन्ध र राजनीतिक सन्देशको प्रभाव मापन गर्ने आधार पनि हो। त्यसैले भण्डारीले पार्टीभित्र उठेका असन्तुष्टि र कार्यकर्ताबाट आएका सुझावलाई संस्थागत रूपमा समीक्षा गर्नुपर्नेमा जोड दिएको देखिन्छ।

उनको भनाइमा पार्टी पुनर्गठन केवल नेतृत्व परिवर्तनसँग सम्बन्धित विषय नभई संगठन सञ्चालनको शैली र निर्णय प्रक्रियामा सुधारसँग पनि जोडिएको छ।

पोखरेलले कार्यदलको प्रतिवेदनबारे जानकारी दिए

महासचिव शंकर पोखरेलसँगको भेटमा भने पार्टीको निर्वाचन समीक्षा तथा पुनर्गठनसम्बन्धी कार्यदलको प्रतिवेदनबारे छलफल भएको बताइएको छ।

पोखरेलले कार्यदलले तयार पारेको प्रतिवेदनबारे भण्डारीलाई जानकारी गराएका थिए। साथै उनले ओलीसँग भएको भेटवार्ताबारे पनि चासो राखेको समाचारमा उल्लेख छ।

भण्डारीले ओलीसँग भएको भेटलाई फरक ढंगले व्याख्या गर्न आवश्यक नरहेको स्पष्ट पार्दै आफू पार्टी पुनर्गठनकै पक्षमा रहेको बताएकी थिइन्। उनका निकटस्थ नेताका अनुसार अहिले उठाइएका कतिपय विषय विगतमा पनि कार्यकर्ता तहबाट उठ्दै आएका थिए।

एमालेभित्र कार्यदलको प्रतिवेदनमा मतभेद

एमालेको निर्वाचन समीक्षा तथा पार्टी पुनर्गठन कार्यदलले पार्टी कमजोर हुनुका कारण र आगामी सुधारका विषय समेटेर प्रतिवेदन तयार गरेको छ।

समाचारअनुसार कार्यदलका संयोजक रामबहादुर थापा ‘बादल’ले प्रतिवेदनलाई पूर्ण रूपमा स्वीकार गरेका छैनन्। अर्कोतर्फ कार्यदलका बहुमत सदस्य भने प्रतिवेदनको पक्षमा रहेको बताइएको छ।

प्रतिवेदनलाई लिएर पार्टीभित्र देखिएको मतभेदले एमालेमा आगामी दिनमा नेतृत्व, संगठन र कार्यशैलीबारे बहस थप गहिरिन सक्ने संकेत गरेको छ। एउटै विषयमा फरक धारणा देखिनुले पार्टीभित्र पुनर्गठनको आवश्यकता र त्यसको स्वरूपबारे सहमति जुटाउन चुनौती रहेको देखिन्छ।

ओली–भण्डारी सम्बन्धको पृष्ठभूमि पनि महत्वपूर्ण

पूर्वराष्ट्रपति भण्डारी र ओलीबीचको पछिल्लो संवादलाई बुझ्न उनीहरूबीच विगतमा देखिएको राजनीतिक दूरीलाई पनि हेर्नुपर्ने हुन्छ।

भण्डारीले एमालेको सक्रिय राजनीतिमा फर्कने इच्छा देखाएपछि उनको पार्टी सदस्यता र राजनीतिक भूमिकालाई लिएर एमालेभित्र बहस भएको थियो। पछिल्ला महिनाहरूमा भने दुवै पक्षबीच संवादका घटनाहरू देखिएका छन्।

यसअघि पनि ओली र भण्डारीबीच भेटवार्ता भएको थियो। त्यस्ता भेटलाई लिएर एमालेभित्रको राजनीतिक समीकरणबारे विभिन्न अड्कलबाजी भए पनि भेटमा भएका सबै विषय सार्वजनिक रूपमा स्पष्ट गरिएका छैनन्। त्यसैले पछिल्लो भेटलाई कुनै निश्चित नेतृत्व परिवर्तन वा राजनीतिक सहमतिको निष्कर्षका रूपमा बुझ्नुभन्दा पार्टी पुनर्गठन र आगामी राजनीतिक दिशाबारे भइरहेको संवादका रूपमा हेर्नु उपयुक्त हुन्छ।

अबको बहस व्यक्ति होइन, विधिमा केन्द्रित हुने संकेत

भण्डारीले भेटवार्ताका क्रममा बारम्बार पार्टी पुनर्गठन र विधिको विषय उठाएको विवरणले एमालेभित्रको आगामी बहस नेतृत्वमा को आउने भन्ने प्रश्नमा मात्र सीमित नरहने संकेत गर्छ।

ठूला राजनीतिक दलमा नेतृत्व परिवर्तनसँगै संगठनको निर्णय प्रक्रिया, फरक मतको व्यवस्थापन, कार्यकर्ताको भूमिका र जनतासँगको सम्बन्ध पनि महत्वपूर्ण हुन्छ। निर्वाचनमा अपेक्षित परिणाम नआएपछि त्यसको कारण पहिचान गरेर संगठन सुधार गर्ने अभ्यास राजनीतिक दलका लागि स्वाभाविक प्रक्रिया हो।

एमालेमा अहिले यही विषयले नयाँ बहसको रूप लिएको देखिन्छ। एकातर्फ वर्तमान नेतृत्वले तत्काल नेतृत्व हस्तान्तरणको आवश्यकता नरहेको धारणा राखेको बताइएको छ भने अर्कोतर्फ पार्टी पुनर्गठन र विधिअनुसार संगठन सञ्चालन गर्नुपर्ने आवाज उठिरहेको छ।

सहमति खोज्ने प्रयास जारी

कार्यदलको प्रतिवेदनमा देखिएको मतभेद समाधान गर्न उपाध्यक्षहरू रामबहादुर थापा र विष्णु पौडेल तथा महासचिव शंकर पोखरेललाई सहमतिको प्रस्ताव तयार गर्ने जिम्मेवारी दिइएको समाचारमा उल्लेख छ।

यसले एमालेभित्र तत्कालै कुनै निष्कर्षमा पुग्नुभन्दा विभिन्न धारणा मिलाउने प्रयास भइरहेको देखाउँछ। अब बन्ने सहमति प्रस्ताव र त्यसलाई पार्टीको नेतृत्वले कसरी ग्रहण गर्छ भन्ने विषयले आगामी राजनीतिक बहसको दिशा निर्धारण गर्न सक्छ।

समग्रमा, ओली र पोखरेलसँग भण्डारीका छुट्टाछुट्टै भेटलाई एमालेभित्रको पुनर्गठन, निर्वाचन समीक्षा र नेतृत्वसम्बन्धी बहससँग जोडेर हेर्न सकिन्छ। तर भेटवार्ताकै आधारमा कुनै निश्चित राजनीतिक समीकरण वा नेतृत्व परिवर्तन तय भइसकेको निष्कर्ष निकाल्न भने पर्याप्त आधार देखिँदैन। अहिलेको मुख्य प्रश्न एमालेले पार्टीभित्र उठेका असन्तुष्टि र पुनर्गठनका मागलाई कुन प्रक्रियाबाट सम्बोधन गर्छ भन्ने हो।