भोटेकोशी बाढी: क्षतिपूर्ति दाबीका लागि वस्तुनिष्ठ तथ्यांक र पूर्वसूचना प्रणालीमा जोड
रेडक्रस तथा रेडक्रिसेन्ट सोसाइटीको अन्तर्राष्ट्रिय महासंघ (आईएफआरसी) का महासचिव जगन चापागाईंले अन्तर्राष्ट्रिय ‘हानि तथा नोक्सानी कोष’ (Loss and Damage Fund) बाट जलवायुजन्य क्षतिपूर्ति दाबी गर्नका लागि वस्तुनिष्ठ र विश्वसनीय तथ्यांक अनिवार्य हुने बताएका छन्।
हालैको भोटेकोशी बाढी र त्यसबाट पुगेको क्षतिको सन्दर्भमा संवादका क्रममा महासचिव चापागाईंले बाढीलाई केवल आकस्मिक विपद् मात्र नभई बहुआयामिक र संरचनात्मक मानवीय संकटका रूपमा विश्लेषण गरे।
१. वित्तीय सहायता र आपत्कालीन कोष परिचालन
तत्काल राहत: बाढीलगत्तै आईएफआरसीले आफ्नो 'डिजास्टर रेस्पोन्स इमर्जेन्सी फन्ड' (DREF) मार्फत नेपाल रेडक्रस सोसाइटीलाई १ मिलियन स्विस फ्र्याङ्क (CHF) तत्काल सहयोग स्वरूप उपलब्ध गराएको छ।
आपत्कालीन अपिल: बाढी प्रभावित क्षेत्रमा अल्पकालीन तथा दीर्घकालीन पुनःस्थापना कार्यका लागि २५ मिलियन स्विस फ्र्याङ्क (CHF) को आपत्कालीन अन्तर्राष्ट्रिय अपिल जारी गरिएको छ।
२. हानि तथा नोक्सानी कोष र विश्वसनीय तथ्यांकको महत्त्व
जलवायु परिवर्तनका कारण नेपालजस्ता मुलुकले व्यहोर्नुपरेको ठूलो क्षतिपूर्ति क्षतिपूर्ति कोषबाट पाउन तथ्यांकको प्रमाणीकरण मुख्य चुनौती रहेको चापागाईंको भनाइ छ:
अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा क्षतिपूर्ति दाबी गर्दा वैज्ञानिक र प्रामाणिक तथ्यांक आवश्यक पर्छ।
कति घरधुरी विस्थापित भए, पूर्वाधारमा कति क्षति पुग्यो र स्थानीय जीविकोपार्जनमा कस्तो प्रभाव पर्यो भन्ने स्पष्ट विवरण बिना सहायता रकम जुटाउन कठिन हुन्छ।
नेपालले समयमै प्रभावकारी पूर्वसूचना प्रणाली, क्षति मापन संयन्त्र र वैज्ञानिक तथ्यांक व्यवस्थापनमा जोड दिनुपर्ने उनले बताए।
३. विशेष पुनःस्थापना क्षेत्र र भावी रणनीति
प्रभावित क्षेत्र प्राथमिकता: रसुवा, नुवाकोट, धादिङ र सिन्धुपाल्चोकका बाढी प्रभावित क्षेत्रहरूलाई विशेष पुनःस्थापना क्षेत्रका रूपमा घोषणा गरी प्राथमिकताका साथ काम गर्नुपर्नेमा जोड दिइएको छ।
जलवायु-अनुकूल पुनर्निर्माण: परम्परागत शैलीको सट्टा भविष्यका जोखिम धान्न सक्ने र जलवायु-अनुकूल (Climate-Resilient) पूर्वाधार निर्माण गर्नुपर्ने आवश्यकता छ।
मोडेल प्रतिकार्य: भोटेकोशी बाढी प्रतिकार्यलाई आईएफआरसीका लागि विश्वभरकै जलवायु संवेदनशील मानवीय सहायताको महत्त्वपूर्ण मोडेल (Model Response) का रूपमा विकास गरिनेछ।
सम्बन्धित समाचार
महासभामा नेपालको तयारी तीव्र, जलवायु र राष्ट्रिय हितका विषय उठाइने
काठमाडौं । संयुक्त राष्ट्रसंघको महासभामा नेपालले प्रधानमन्त्रीको नेतृत्वमा प्रतिनिधित्व गर्ने भएको छ। आगामी महासभामा सहभागी हुन प्रधानमन्त्रीको...
मध्यपूर्व तनाव चर्किँदा विश्व ऊर्जा बजारमा बढ्दो दबाब
मध्यपूर्वमा जारी सैन्य तनावले विश्व ऊर्जा बजारमा अनिश्चितता बढाएको छ। तेल तथा ग्यासको आपूर्ति र ढुवानीसँग जोडिएका महत्वपूर्ण मार्गमा अवरोधको जोखिम...
स्वस्थ जीवनशैली : रोगबाट बच्ने मात्र होइन, स्वस्थ भविष्य बनाउने आधार
स्वस्थ जीवनशैली : रोगबाट बच्ने मात्र होइन, स्वस्थ भविष्य बनाउने आधारस्वास्थ्य मानिसको जीवनको सबैभन्दा महत्वपूर्ण सम्पत्ति हो। धन, सफलता, सुविधा र...
सूचना-प्रविधिले बदलिँदो समाज : अवसर, चुनौती र भविष्यको बाटो
सूचना-प्रविधि आजको आधुनिक समाजको महत्वपूर्ण आधार बनेको छ। केही दशकअघिसम्म सूचना आदानप्रदान गर्न पत्र, टेलिफोन, रेडियो वा टेलिभिजनमा निर्भर हुनुपर्ने...