स्याङ्जाका सडक असुरक्षित बन्दै, दुर्घटना न्यूनीकरण चुनौती

स्याङ्जामा सडक सुरक्षाका लागि ट्राफिक प्रहरीको निगरानी र सवारी कारबाही बढाइए पनि सडक दुर्घटनाको जोखिम भने अपेक्षित रूपमा कम हुन सकेको छैन। जिल्लाका विभिन्न सडकखण्डमा सवारी नियम उल्लंघन गर्ने चालकलाई कारबाही गर्ने क्रम बढ्दै गए पनि दुर्घटना तथा मानवीय क्षतिको अवस्था चिन्ताजनक देखिएको छ।

पछिल्ला केही वर्षको तथ्यांकले स्याङ्जाका सडकमा दुर्घटना न्यूनीकरणका लागि थप प्रभावकारी उपाय आवश्यक रहेको संकेत गर्छ। उपलब्ध विवरणअनुसार तीन वर्षको अवधिमा जिल्लामा ५७ वटा सडक दुर्घटना भएका छन् भने ती दुर्घटनामा ३० जनाले ज्यान गुमाएका छन्। यसले केवल ट्राफिक नियम उल्लंघनमा जरिवाना लगाउनेभन्दा सडकको अवस्था, चालकको व्यवहार र नियमित अनुगमनलाई पनि समान प्राथमिकता दिनुपर्ने देखाएको छ।

कारबाहीबाट ठूलो रकम राजस्व

ट्राफिक नियम उल्लंघन गर्ने सवारी चालक तथा सवारीधनीमाथि कारबाही बढेसँगै राज्यको राजस्वसमेत बढेको छ। स्याङ्जामा सवारी कारबाहीबाट मात्रै एक करोड रुपैयाँभन्दा बढी राजस्व संकलन भएको विवरणसमेत सार्वजनिक भएको छ।

ट्राफिक प्रहरीले मादक पदार्थ सेवन गरेर सवारी चलाउने, तीव्र गतिमा चलाउने, क्षमताभन्दा बढी यात्रु बोक्ने, आवश्यक कागजात नबोक्ने तथा अन्य नियम उल्लंघन गर्ने सवारीमाथि कारबाही गर्दै आएको छ। तर कारबाहीको संख्या र जरिवाना बढ्दै जाँदा पनि दुर्घटनामा उल्लेख्य कमी नआउनुले समस्या केवल नियम उल्लंघनमा सीमित नरहेको देखिन्छ।

ग्रामीण सडकमा बढी चुनौती

स्याङ्जाका धेरै सडक पहाडी भूगोलमा निर्माण भएका छन्। घुम्ती, उकालो–ओरालो, साँघुरा सडक, कमजोर सडक किनारा तथा कतिपय स्थानमा पर्याप्त सुरक्षा संरचना नहुनुले यात्रा जोखिमपूर्ण बनाउने गरेको छ।

विशेषगरी ग्रामीण क्षेत्रमा सडकको चौडाइ कम हुनु, मोडमा पर्याप्त दृश्यता नहुनु, सडक किनारमा सुरक्षा बार नहुनु तथा वर्षायाममा सडक बिग्रिनुले दुर्घटनाको सम्भावना थप बढाउने गरेको छ। यस्ता स्थानमा चालकले सामान्य सावधानी नअपनाउँदा सानो गल्ती पनि गम्भीर दुर्घटनामा परिणत हुन सक्छ।

क्षमताभन्दा बढी यात्रु बोक्ने समस्या

स्याङ्जाका केही ग्रामीण रुटमा सवारीसाधनले क्षमताभन्दा बढी यात्रु बोक्ने समस्या पनि देखिएको छ। यात्रुको चापअनुसार पर्याप्त सार्वजनिक सवारी उपलब्ध नहुँदा कतिपय अवस्थामा चालक तथा यात्रुले जोखिमपूर्ण यात्रा गर्नुपर्ने अवस्था सिर्जना हुने गरेको छ।

विशेषगरी जीप तथा अन्य सार्वजनिक सवारीमा क्षमताभन्दा बढी यात्रु राखेर सञ्चालन गर्दा दुर्घटना भएमा मानवीय क्षति ठूलो हुनसक्ने जोखिम रहन्छ। त्यसैले सवारीको क्षमता, यात्रुको संख्या र सडकको अवस्थाबीच समन्वय कायम गर्नु आवश्यक देखिन्छ।

चालकको लापरबाही पनि प्रमुख कारण

सडकको भौतिक अवस्था मात्रै दुर्घटनाको कारण होइन। चालकको लापरबाही, तीव्र गति, ओभरटेक गर्ने क्रममा अपनाइने असावधानी, मादक पदार्थ सेवन तथा लामो समयसम्म निरन्तर सवारी चलाउँदा हुने थकान पनि दुर्घटनाका महत्वपूर्ण कारण बन्ने गरेका छन्।

ट्राफिक नियमबारे जानकारी हुँदाहुँदै पनि त्यसको पालना नगर्ने प्रवृत्तिले समस्या थप जटिल बनाएको छ। सडकमा ट्राफिक प्रहरीको उपस्थिति भएको स्थानमा मात्रै नियम पालना गर्ने र अन्य स्थानमा मनपरी गर्ने प्रवृत्तिले दीर्घकालीन रूपमा सडक सुरक्षा सुधार गर्न कठिन हुने देखिन्छ।

जरिवाना