एमसीसी परियोजनामा तीव्र प्रगति, ९ महिनामै १८ किमि लाइन निर्माण

एमसीसी नेपाल कम्प्याक्टअन्तर्गत निर्माण भइरहेको विद्युत् प्रसारण पूर्वाधारमध्ये महत्वपूर्ण मानिएको १८ किलोमिटर लामो प्रसारण लाइन खण्ड निर्माण सम्पन्न भएको छ। नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पश्चिम)को सुनवल नगरपालिका–१३ स्थित न्यू बुटवल सबस्टेसनदेखि नेपाल–भारत सीमासम्मको यो लाइन शिलान्यास भएको करिब ९ महिनामै तयार भएको हो।

यो आयोजना एमसीसी नेपाल कम्प्याक्टअन्तर्गत निर्माण सम्पन्न हुने पहिलो प्रमुख पूर्वाधार परियोजना बनेको छ। विद्युत् प्रसारण प्रणालीलाई थप मजबुत बनाउने र नेपाल–भारतबीचको विद्युत् आदानप्रदान क्षमता विस्तार गर्ने दृष्टिले यसलाई महत्वपूर्ण उपलब्धिका रूपमा हेरिएको छ।

२१ महिनाको ठेक्का, ९ महिनामै निर्माण

यस प्रसारण लाइन निर्माणका लागि एमसीए–नेपालले भारतीय कम्पनी ट्रान्सरेल लाइटिङ लिमिटेडसँग २०८१ भदौ ८ गते ठेक्का सम्झौता गरेको थियो। सम्झौताअनुसार करिब १ करोड २३ लाख ८० हजार अमेरिकी डलर लागतमा आयोजना २१ महिनाभित्र सम्पन्न गर्ने लक्ष्य राखिएको थियो।

तर निर्माण कार्य अपेक्षाभन्दा निकै छिटो अघि बढ्दै करिब ९ महिनामै पूरा भएको हो। एमसीए–नेपालका कार्यकारी निर्देशक खड्गबहादुर विष्टका अनुसार नेपालको तत्कालीन विद्युत् आवश्यकता र प्रसारण प्रणालीको अवस्थालाई ध्यानमा राखेर निर्माणलाई तीव्रता दिइएको थियो।

बुटवल–गोरखपुर प्रसारण लाइनसँग सम्बन्ध

निर्माण सम्पन्न भएको यो खण्ड बुटवल–गोरखपुर सीमापार प्रसारण लाइनको नेपालतर्फको हिस्सा हो। यसको निर्माण पूरा भएपछि नेपालबाट भारततर्फ विद्युत् प्रसारणका लागि आवश्यक अर्को महत्वपूर्ण पूर्वाधार तयार भएको छ।

नेपाल र भारतबीच विद्युत् व्यापार विस्तार हुँदै गएको अवस्थामा सीमापार प्रसारण पूर्वाधारको क्षमता बढाउनु महत्वपूर्ण मानिन्छ। नयाँ प्रसारण संरचनाले भविष्यमा नेपालमा उत्पादन हुने अतिरिक्त विद्युत् भारतीय बजारसम्म पुर्‍याउन सहयोग गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।

एमसीसीअन्तर्गत ३१५ किमि प्रसारण लाइन

यो १८ किलोमिटर खण्ड मात्र एमसीसीको प्रसारण पूर्वाधार कार्यक्रम होइन। एमसीसी अनुदानअन्तर्गत नेपालमा कुल ३१५ किलोमिटर ४०० केभी क्षमताका प्रसारण लाइन निर्माण गर्ने कार्यक्रम छ।

त्यसमध्ये थप तीनवटा प्याकेजका लागि निर्माण सम्झौता भइसकेको छ। प्रसारण लाइनसँगै ४०० केभीका सबस्टेसन निर्माण तथा सडक सुधारका काम पनि एमसीसी नेपाल कम्प्याक्टअन्तर्गत अघि बढिरहेका छन्।

केही समय रोकिएको थियो आयोजना

यो परियोजनाको कार्यान्वयन भने सुरुदेखि निरन्तर रूपमा अघि बढ्न सकेको थिएन। अमेरिकामा डोनाल्ड ट्रम्प प्रशासनले वैदेशिक सहायता कार्यक्रमहरूको समीक्षा गर्दै केही समय सहायता कार्यक्रम स्थगित गरेपछि यस आयोजनाको कार्यान्वयनमा पनि अवरोध आएको थियो।

त्यसपछि निर्माण गतिविधि पुनः अघि बढाइएको हो। छोटो अवधिमै १८ किलोमिटर प्रसारण लाइन पूरा हुनु परियोजना कार्यान्वयनको दृष्टिले उल्लेखनीय मानिएको छ।यसको महत्व के हो?

यो प्रसारण लाइन सम्पन्न भएपछि मुख्यतः तीनवटा क्षेत्रमा सकारात्मक प्रभाव पर्ने अपेक्षा गर्न सकिन्छ:

• नेपालको प्रसारण प्रणाली बलियो बन्नेछ।

• भारतसँग विद्युत् आयात–निर्यातका लागि आवश्यक पूर्वाधार थप विस्तार हुनेछ।

• नेपालमा बढ्दै गएको जलविद्युत् उत्पादनलाई राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय बजारसम्म पुर्‍याउन प्रसारण सञ्जाल विस्तारमा सहयोग पुग्नेछ।

समग्रमा, शिलान्यास भएको नौ महिनामै १८ किलोमिटर प्रसारण लाइन निर्माण सम्पन्न हुनु एमसीसी नेपाल कम्प्याक्टको कार्यान्वयनमा देखिएको महत्वपूर्ण प्रगति हो। यो एउटा खण्ड पूरा भए पनि यसको ठूलो महत्व नेपालले निर्माण गरिरहेको ३१५ किलोमिटर लामो ४०० केभी प्रसारण सञ्जाल र सीमापार विद्युत् व्यापार विस्तारसँग जोडिएको छ।