संसद भवन आगजनीबारे आयोगको प्रतिवेदन: हातहतियारसहित ठूलो भीड प्रवेश गरेको खुलासा
जेनजी आन्दोलनका क्रममा काठमाडौंको बानेश्वरस्थित तत्कालीन संसद भवनमा भएको तोडफोड र आगजनीबारे पूर्वन्यायाधीश गौरीबहादुर कार्की नेतृत्वको जाँचबुझ आयोगले विस्तृत विवरण सार्वजनिक गरेको छ। आयोगको प्रतिवेदनअनुसार दिउँसो करिब १:४५ बजे प्रहरीबाट लुटिएका हातहतियार बोकेको ठूलो भीड संसद भवन परिसरमा प्रवेश गरी आगजनीमा संलग्न भएको उल्लेख छ।
प्रतिवेदनमा संसद भवनको सुरक्षार्थ खटिएका प्रहरी निरीक्षक समुन्नत अधिकारीको बयानलाई उद्धृत गर्दै प्रदर्शनकारीहरूले भवन परिसरमा प्रवेश गरेपछि व्यापक तोडफोड र आगजनी गरेको उल्लेख गरिएको छ। करिब ४० हजार लिटर क्षमताको डिजेल कन्टेनरमा समेत आगजनीको प्रयास भएको र सुरक्षाकर्मीले हवाई फायर तथा अश्रुग्यास प्रयोग गरेर त्यसलाई सुरक्षित राखेको बयानमा उल्लेख छ।
आयोगका अनुसार आगजनी तथा तोडफोडबाट प्रहरी ब्यारेक, मेस, क्यान्टिन, सिसिटिभी कक्ष, कार्यालय, सुरक्षा गेट तथा पार्किङमा रहेका सवारीसाधनसहित ठूलो भौतिक क्षति भएको थियो। हातहतियारका म्यागजिन, गोलीगठ्ठा, ग्यास सेल, सुरक्षात्मक सामग्री र सञ्चार उपकरणसमेत क्षतिग्रस्त भएको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ।
प्रतिवेदनमा प्रदर्शनकारीहरूले संसद भवनको पर्खाल र गेट नाघेको, रेलिङ भत्काएको तथा सेन्ट्री पोस्ट कब्जा गरेको विवरण पनि समेटिएको छ। संसद भवन सुरक्षार्थ खटिएका प्रहरी अधिकारीका अनुसार करिब ५०० जनाको भीड विभिन्न चरणमा परिसरभित्र प्रवेश गरेको थियो भने केही प्रदर्शनकारीले सुरक्षाकर्मीका हातहतियार खोस्ने प्रयाससमेत गरेका थिए।
आयोगको विवरणअनुसार संसद भवनमा भएको घटनाले सुरक्षास्थिति कति गम्भीर बनेको थियो भन्ने देखाउँछ। यस घटनाबाट सार्वजनिक तथा संवेदनशील सरकारी संरचनाको सुरक्षा, सुरक्षा निकायबीचको समन्वय र संकटका बेला राज्यको सुरक्षा व्यवस्थापनबारे पनि गम्भीर प्रश्न उठेका छन्।
आगजनीपछि तत्कालीन संसद भवन ठूलो क्षतिमा पुगेको र अहिले पनि भग्नावशेषको अवस्थामा रहेको समाचारमा उल्लेख छ। घटनाबारे आयोगको प्रतिवेदनले आन्दोलनका क्रममा भएको तोडफोड, आगजनी र सुरक्षा व्यवस्थापनको अवस्थालाई थप स्पष्ट पार्ने आधार प्रस्तुत गरेको छ।