असोजमा पनि बैंकको ब्याजदर घट्यो, २० मध्ये ४ बैंकले व्यक्तिगत मुद्दतीको दर घटाए

काठमाडौं । नेपाली बैंकिङ प्रणालीमा पर्याप्त तरलता कायम रहँदा वाणिज्य बैंकहरूले असोज महिनाका लागि निक्षेपको ब्याजदरमा थप कटौती गरेका छन्। २० वटा वाणिज्य बैंकले सार्वजनिक गरेको नयाँ दरअनुसार व्यक्तिगत मुद्दती निक्षेपको औसत अधिकतम ब्याजदर भदौको ४.१३६ प्रतिशतबाट घटेर असोजमा ४.०८९५ प्रतिशतमा पुगेको छ।

बैंकहरूमा लगानीयोग्य रकम पर्याप्त भए पनि कर्जाको माग अपेक्षाअनुसार बढ्न नसकेपछि निक्षेपको ब्याजदरमा निरन्तर दबाब देखिएको हो। निक्षेपको लागत घट्दै जाँदा बैंकहरूको आधार दरमा समेत कमी आउने र त्यसको प्रभाव क्रमशः कर्जाको ब्याजदरमा पर्न सक्ने देखिन्छ।

असोजमा व्यक्तिगत निक्षेपको ब्याजदर घटाउनेमध्ये एभरेस्ट बैंकले सबैभन्दा ठूलो कटौती गरेको छ। बैंकले व्यक्तिगत निक्षेपको अधिकतम दर ०.५५ प्रतिशत बिन्दुले घटाएर ३.५० प्रतिशत कायम गरेको छ। संस्थागत निक्षेपतर्फ पनि ०.२५ प्रतिशत बिन्दुले घटाउँदै ३.२५ प्रतिशतमा झारेको छ।

त्यस्तै, नबिल बैंकले व्यक्तिगत निक्षेपको ब्याजदर ०.३० प्रतिशत बिन्दुले घटाएर ४.२५ प्रतिशत बनाएको छ। संस्थागत निक्षेपको दर भने ३.०१ प्रतिशतमा यथावत् राखिएको छ। स्ट्यान्डर्ड चार्टर्ड बैंकले व्यक्तिगत निक्षेपमा ०.०५ प्रतिशत बिन्दुको कटौती गर्दै ३.७५ प्रतिशत कायम गरेको छ भने कुमारी बैंकले ०.०३ प्रतिशत बिन्दुले घटाएर ३.७३ प्रतिशत बनाएको छ।

संस्थागत निक्षेपतर्फ भने सिटिजन्स बैंकले ब्याजदर ०.२५ प्रतिशत बिन्दुले घटाएर २.७५ प्रतिशत कायम गरेको छ। यसको विपरीत सानिमा बैंकले संस्थागत निक्षेपको ब्याजदर ०.२१ प्रतिशत बिन्दुले बढाएर ३.५१ प्रतिशत पुर्‍याएको छ। व्यक्तिगत निक्षेपमा भने सानिमाले ४.५० प्रतिशतकै दरलाई निरन्तरता दिएको छ।

असोजमा व्यक्तिगत निक्षेपतर्फ सबैभन्दा बढी अधिकतम ब्याजदर प्रभु बैंकको ४.५५ प्रतिशत रहेको छ। अर्कोतर्फ, १५ वटा वाणिज्य बैंकले व्यक्तिगत निक्षेपको दरमा कुनै परिवर्तन नगरी भदौकै ब्याजदरलाई निरन्तरता दिएका छन्। तीमध्ये माछापुच्छ्रे, नेपाल इन्भेस्टमेन्ट मेगा, एनएमबी, कृषि विकास र राष्ट्रिय वाणिज्य बैंक पनि छन्।

किन घटिरहेको छ ब्याजदर?

बैंकिङ प्रणालीमा निक्षेप बढिरहेको तर त्यसअनुसार कर्जाको माग विस्तार हुन नसक्दा बैंकहरूसँग लगानीयोग्य रकम थुप्रिएको छ। यस्तो अवस्थामा नयाँ निक्षेप आकर्षित गर्न बैंकहरूबीच उच्च ब्याजदरको प्रतिस्पर्धा कम हुने भएकाले निक्षेपको दर घट्ने प्रवृत्ति देखिन्छ।

नेपाल राष्ट्र बैंकले पनि वित्तीय प्रणालीमा रहेको अतिरिक्त तरलता व्यवस्थापन गर्न विभिन्न मौद्रिक उपकरण प्रयोग गर्दै आएको छ। हालको अवस्थाले बैंकिङ प्रणालीमा पैसा पर्याप्त रहेको संकेत गर्छ, जसले अल्पकालीन ब्याजदरलाई समेत तल राख्ने दबाब सिर्जना गरेको छ।

निक्षेपको ब्याजदर घटेपछि बैंकको कोष जुटाउने लागत कम हुन सक्छ। त्यसको प्रभाव आधार दरमा देखिएमा भविष्यमा कर्जाको ब्याजदर पनि घट्ने सम्भावना रहन्छ। तर कर्जाको वास्तविक ब्याजदर भने सम्बन्धित बैंकको आधार दर, प्रिमियम, कर्जाको प्रकार र ग्राहकको अवस्थालगायत विभिन्न पक्षमा निर्भर हुन्छ।

यसरी हेर्दा असोज महिनामा पनि बैंकिङ क्षेत्रमा ब्याजदर घट्ने क्रम रोकिएको छैन। तर सबै बैंकले समान रूपमा दर घटाएका छैनन्—केही बैंकले कटौती गरेका छन्, केहीले पुरानै दर कायम राखेका छन् भने संस्थागत निक्षेपमा केही बैंकले वृद्धि पनि गरेका छन्।